|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() autor projektu: Jacek Dąbrowski
Dnia 1 września roku pamiętnego... Powszechnie uważa się, że wojna rozpoczęła się od ostrzału artyleryjskiego z pancernika Schleswig-Holstein polskiej strażnicy wojskowej na półwyspie Westerplatte, nad Zatoką Gdańską, zaciekle bronionej przez garstkę (182) żołnierzy pod dowództwem mjra Henryka Sucharskiego. Niemiecki ostrzał wspierały torpedowce, lotnictwo, batalion SS i pododdziały szturmowe. Westerplatte skapitulowało 7 września, a jego heroiczna obrona miała przede wszystkim znaczenie moralne. Kampania wrześniowa, zwana także wojną obronną, zakończyła się 5 października 1939 r. Polskę ogarnęła ciemna noc okupacji. Wieluń - pierwsza ofiara wojny To Wieluń stał się pierwszym obiektem ataku Niemców w czasie II wojny światowej. Zbombardowano go o świcie, o godzinie 4.40. W wyniku bombardowań zniszczeniu uległo około 75 procent infrastruktury miejskiej. Śródmieście niemal zrównano z ziemią. Zginęło 2 tysiące mieszkańców. Najpierw zburzono szpital, mimo że jego dach był oznaczony czerwonym krzyżem. Bohaterską obronę miasta podjęła 28. Dywizja Piechoty armii "Łódź", broniąc się zaciekle przez dwa dni. Westerplatte Południa Miano to otrzymała Węgierska Górka - wieś w powiecie żywieckim, położona u podnóża Baraniej Góry - z powodu zaciekłej, bohaterskiej obrony fortów. Węgierską Górkę zaatakowała niemiecka 7. Dywizja Piechoty, zdobywszy uprzednio Czadcę, Koniaków, Skalite, Zwardoń, Szare, Kamesznicę i Milówkę. Nieprzyjaciela zatrzymała zacięta obrona pododdziałów Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP) oraz jednostek armii "Kraków". 2 września wojska niemieckie opanowały Babią Górę i po licznych nieudanych próbach przedarły się pod osłoną nocy na polskie pozycje. Bohaterska obrona rejonu Węgierskiej Górki w dniach 1-3 września opóźniła marsz nieprzyjaciela i udaremniła rozbicie południowego skrzydła armii "Kraków". ...wróg napadł na Polskę z kraju sąsiedniego... Kiedy Polacy zmagali się z jednym wrogiem, sąsiadem znad zachodniej granicy, zaatakował ich sąsiad ze Wschodu. 17 września 1939 r. do Polski wkroczyła Armia Czerwona w sile ponad 800 tysięcy żołnierzy, niszcząc i rabując kraj. W tej sytuacji Polacy nie mieli szans na zwycięską walkę: 28 września skapitulowała broniąca się bohatersko Warszawa, 29 września - twierdza Modlin, 2 października - Hel. Ostatnią bitwę kampanii wrześniowej stoczyła Samodzielna Grupa Operacyjna "Polesie" gen. Franciszka Kleeberga, walcząca z Niemcami pod Kockiem od 2 do 5 października, a wcześniej grupa KOP bijąca się z Rosjanami pod Szackiem 29-30 września i 1 października pod Wytycznem. Nowe znaczki i koperty Pierwszego Dnia Obiegu (FDC) W hołdzie uczestnikom kampanii wrześniowej Poczta Polska wprowadziła do obiegu dwa znaczki. Na pierwszym umieszczono archiwalne niemieckie zdjęcie bombardowanego Wielunia. Miasto widoczne jest z kabiny bombowca, z perspektywy agresora. U dołu znaczka widnieje godzina ataku. Na kopercie FDC znajduje się mapka zniszczonych dzielnic miasta. Emisji towarzyszy datownik okolicznościowy stosowany w Urzędzie Pocztowym Wieluń 1 z widokiem ocalałego kościoła wśród ruin. Drugi znaczek poświęcony jest Węgierskiej Górce. Tym razem walka pokazana jest z perspektywy obrońców, z bunkra, oczami polskiego żołnierza. Na kopercie FDC przedstawiony jest plan usytuowania umocnień fortyfikacyjnych wraz z kierunkami natarcia niemieckiej armii. Datownik okolicznościowy z wojskowym orzełkiem został wystawiony przez Urząd Pocztowy Węgierska Górka.
www.um.wielun.pl
|
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
autorka projektu: Ewa Szydłowska
ilość znaczków: 4
wartość: 2 x 1,55 zł, 2 x 1,95 zł
nakład:
4 x 400 000 szt.
technika druku: offsetowa
format znaczka: 31,25 x 43 mm
papier: fluorescencyjny
arkusze sprzedażne: po 16 znaczków
data obiegu: 28 sierpnia 2009 r.
Koperta FDC

Szanowni Państwo,
Emigracja Polaków miała zawsze różne przyczyny, od motywacji politycznych, po dramaty osobiste. Nasi rodacy nie siedzieli jednak bezczynnie na obczyźnie, nad niedolą tułacza zwyciężały bowiem ich pasje, ciekawość świata i talent, którym obdarzali nie tylko kraje swojego osiedlenia, ale i nierzadko świat.
Nowe znaczki i koperty Pierwszego Dnia Obiegu FDC
Poczta Polska chcąc uczcić dokonania Polaków na świecie wprowadziła do obiegu cztery znaczki, na których widnieją podobizny Jana Czochralskiego, Ludwika Hirszfelda, Antoniego Patka oraz trzech kryptologów: Mariana Rejewskiego, Henryka Zygalskiego i Jerzego Różyckiego. Na dwóch kopertach FDC widnieje zarys globu ziemskiego oraz rysunek polskiego orła w koronie. Emisjom towarzyszy datownik okolicznościowy stosowany w Urzędzie Pocztowym Warszawa 1.
Monokryształy i stop B
Jan Czochralski (1885-1953), metaloznawca, odkrywca powszechnie stosowanej do dziś metody otrzymywania monokryształów krzemu, zwanej metodą Czochralskiego, i rekrystalizacji metali. Po ukończeniu Seminarium Nauczycielskiego wyjechał w 1904 r. do Berlina, gdzie m.in. zajmował się określaniem jakości i czystości metali oraz rafinacją miedzi. W Charlottenburgu uczęszczał na wykłady chemii specjalnej na tamtejszej politechnice, a potem rozpoczął karierę naukową. Badał m.in. właściwości metali lekkich i w 1924 r. opatentował tzw. stop B na łożyska kolejowe, stosowane w Europie i Stanach Zjednoczonych. Po powrocie do kraju w 1929 r. został profesorem na Wydziale Chemii Politechniki Warszawskiej. Monokryształy krzemu, pozyskiwane metodą Czochralskiego, wykorzystywane są obecnie do produkcji mikroprocesorów.
Grupy krwi i konflikt serologiczny
Ludwik Hirszfeld (1884-1954), lekarz, mikrobiolog, immunolog i serolog, twórca polskiej szkoły immunologicznej oraz seroantropologii - nowej dziedziny nauki, po studiach medycznych w Niemczech był asystentem w Instytucie Badań Raka w Heidelbergu. Pracował także w Zakładzie Higieny w Zurychu (Szwajcaria). Zajmował się zagadnieniami odporności organizmu ludzkiego i krzepliwości krwi. Do ojczyzny wrócił w 1918 r. i kontynuował działalność badawczą. Do jego najważniejszych osiągnięć naukowych należą prace nad grupami krwi, m.in. prawa dziedziczenia grup krwi, ich oznaczenia (wraz z Emilem von Dungernem): 0, A, B, AB, stosowane do dziś, oraz oznaczenie czynnika Rh i odkrycie przyczyny konfliktu serologicznego. Współtwórca Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie, UMCS w Lublinie, twórca Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN we Wrocławiu i Ośrodka Badań Patologii Ciąży. Był profesorem uniwersytetów w Warszawie i we Wrocławiu.
Najlepsze zegarki na świecie
Najbardziej znany na świecie polski zegarmistrz, Antoni Norbert Patek (1812-1877) za udział w powstaniu listopadowym został odznaczony Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari. Po upadku powstania wyemigrował do Prus, a potem do Francji. Ostatecznie osiadł w Szwajcarii, w Genewie, gdzie wraz z Franciszkiem Czapkiem założył w 1839 r. niewielką wytwórnię zegarków o artystycznej oprawie. W 1844 r. poznał sławnego francuskiego zegar-mistrza Adrienne'a Philippe'a, wynalazcę naciągu główkowego w zegarku, i rok później wraz z nim otworzył istniejącą do dziś firmę Patek-Philippe, w której rozpoczęto masową produkcję zegarków kieszonkowych, a następnie naręcznych, znanych z wysokiej jakości. Zegarki tej firmy obecnie także stanowią niedościgniony wzór jakości i artystycznego wzornictwa.
Tajemnica Enigmy
Wybitni polscy matematycy i kryptolodzy: Marian Rejewski (1905-1980), Henryk Zygalski (1907-1978) i Jerzy Różycki (1909-1942) odtworzyli w Ośrodku Dekryptażu Biura Szyfrów Sztabu Głównego WP w Pyrach pod Warszawą replikę niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma, mającej zapewnić Niemcom ścisłą tajność nadawanych depesz. Polacy przekazali po jednym egzemplarzu Enigmy ośrodkom w Wielkiej Brytanii i Francji, dokąd po wybuchu II wojny zostali ewakuowani. Złamanie kodu Enigmy i możliwość mechanicznego deszyfrowania setek niemieckich depesz z dokładnymi planami operacyjnymi i rozkazami przyczyniła się do zwycięstwa aliantów w czasie II wojny światowej. Niestety, Brytyjczycy, z którymi polscy kryptolodzy współpracowali, sukces przypisali wyłącznie sobie. Wiele lat Polacy walczyli o prawdę.
Szukaj w internecie
www.patek.com
www.wp.mil.pl/pl/artykul/7514
www.janczochralski.com
www.diapozytyw.pl/pl/site/ludzie/ludwik_hirszfeld
![]() |

autorka projektu: Marzanna Dąbrowska
ilość znaczków: 2
wartość: 1,95 zł, 3,75 zł
nakład: wielomilionowy powtarzalny
technika druku: rotograwiura
format znaczka: 31,25 x 25,5 mm
papier: fluorescencyjny
arkusze sprzedażne: po 100 szt. znaczków
data obiegu: 10 sierpnia 2009 r.
Koperta FDC

Szanowni Państwo,
Kwiaty i owoce towarzyszą nam przez całe życie upiększając świat,
dodając mu koloru, smaku i atrakcyjności. Smaczne i zdrowe owoce
stanowią znaczną i ważną część naszego pożywienia. Kwiaty ozdabiają
nasze domy, ale też pomagają w wyrażaniu pozytywnych uczuć. Z
botanicznego punktu widzenia zarówno kwiaty jak i owoce są tylko
etapami rozwoju rośliny, dzięki którym mogą powstać nasiona i
roślina może się rozmnażać. Różnorodność form kwiatów i owoców
zawdzięczamy naturze roślin, które przez lata ewolucji wzbogacały
arsenał środków służących kuszeniu zwierząt. Owady i ptaki zapylające
kwiaty oraz wszelkie inne zwierzęta zjadające owoce gwarantują
roślinie transport nasion i wysiewanie ich na nowych terenach.
Nowe znaczki i koperty Pierwszego Dnia Obiegu FDC
Nową serię emisji obiegowej rozpoczynają dwa znaczki z cieszącymi
oko fotografiami czereśni i nagietka lekarskiego. Ukazały się
też dwie koperty FDC, odpowiednio "owocowa" i "kwiatowa" oraz
dwa datowniki okolicznościowe stosowane w Urzędzie Pocztowym
Warszawa 1.
Nagietek lekarski (Calendula officinalis L.) - roślina ozdobna i lecznicza z rodziny astrowatych. Wywodzi się z obszaru basenu Morza Śródziemnego. Już w średniowieczu nagietek lekarski był uprawiany w ogrodach przyklasztornych. Jego kwiaty, a właściwie wyciągi z nich, mają działanie przeciwzapalne i bakteriobójcze.
Czereśnia (Cerasus avium (L.) Moench, wiśnia ptasia) - gatunek drzewa owocowego z rodziny różowatych. Występuje w Europie środkowej i południowej, w środkowej Azji, ale liczne szlachetne odmiany uprawiane są na wszystkich kontynentach. Słodkie owoce o różnym zabarwieniu (czerwone, żółte, prawie czarne) kojarzą się z latem, gdyż dojrzewają w czerwcu i lipcu. Choć w 80 procentach składają się z wody, to zawierają też dużo potasu oraz witaminę C i witaminy z grupy B. Czereśnia ma także cenione w stolarstwie drewno.
Filatelistyka
Motywy roślinne często goszczą na znaczkach pocztowych, jako
że ich atrakcyjny wygląd przekłada się na estetyczne walory
przesyłek. W wydanych przez Pocztę Polską emisjach obiegowych,
a więc na znaczkach, które częściej niż inne naklejane są na
listach z racji wielomilionowych nakładów, pojawiały się już
rośliny. Były to seria z lat 90. z owocami drzew oraz monochromatyczna
seria z roślinami leczniczymi (z lat 1989-1991).
Lata 60. i 70. ubiegłego wieku obfitowały w piękne wieloznaczkowe
serie prezentujące kwiaty (ogrodowe, polne, drzew i krzewów),
rośliny chronione, lecznicze, a także owoce leśne.
Ciekawostka
Warto pamiętać, że ogórek i pomidor to także owoce,
podobnie jak fasola szparagowa, orzechy czy kukurydza.
![]() |
autorka projektu: Paweł Myszka
autor datownika: Kazimierz Bulik
autor rytu: Przemysław Krajewski
ilość znaczków: 1 w formie bloku
wartość: 3,75 zł.
nakład: 300.000 sztuk
technika druku: stalorytnicza i rotograwiurowa
format znaczka: 31,25 x 43 mm
format bloku: 90 x 70 mm
papier: fluorescencyjny
data obiegu: 1 sierpnia 2009 r.
Koperta FDC

Szanowni Państwo,
W tym roku mija 65. rocznica wielkiego zrywu patriotycznego Polaków, głównie
mieszkańców Warszawy, skierowanego przeciwko niemieckiemu okupantowi. Ta zainicjowana
i kierowana przez Armię Krajową wyzwoleńcza walka zbrojna, do której włączyły
się także inne organizacje podziemne, powszechnie poparta przez ludność cywilną
stolicy, miała na celu przypomnienie światu, że serce naszej Ojczyzny bije,
że "jeszcze Polska nie umarła". Ważną rolę w tym narodowym zrywie odegrały
dzieci i młodzież, którym co roku, podobnie jak ich starszym kolegom, warszawiacy
składają hołd w kwaterze powstańczej na warszawskich Powązkach.
I znów walczy dzielna stolica... ("Hymn Śródmieścia")
Powstanie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17.00, zwanej
godziną W. Miała to być krótkotrwała walka wyszkolonych jednostek
AK, lecz przerodziła się ona w powszechny zryw mieszkańców,
umęczonych bombardowaniami, masowymi aresztowaniami, ulicznymi
egzekucjami, wywózkami i łapankami, udręczonych brakiem żywności,
wody i mieszkań. Powstanie ogarnęło dzielnice lewobrzeżnej
Warszawy: Śródmieście, Stare Miasto, Żoliborz, Wolę, Powiśle,
Mokotów, Sadybę i Ochotę. Ludność cywilna lewobrzeżnej i prawobrzeżnej
Warszawy organizowała zaplecze dla walczących oddziałów powstańczych.
Choć na "tygrysy" mają visy... ("Pałacyk Michla")
Największą bolączką walczących był brak broni i amunicji. Źródła
podają, że w chwili wybuchu powstania tylko 10 procent walczących
miało broń, a zapasy amunicji jedynie na dwa-trzy dni. Inaczej
było z Niemcami: liczący około 15 tysięcy garnizon niemiecki
stacjonujący w Warszawie został natychmiast powiększony do
25 tysięcy. W rezultacie przeciwko powstańcom rzucono około
50 tysięcy doskonale uzbrojonych żołnierzy niemieckich, którzy
dysponowali m.in. potężnymi działami, wyrzutniami pocisków
rakietowych, bronią pancerną i lotnictwem szturmowym. Mimo
to powstańcy walczyli dzielnie i zaskakująco długo, bo dwa
miesiące. Najcięższe walki toczono na Starym Mieście, Śródmieściu,
Mokotowie i Woli. Z pomocą powstańcom przyszli alianci, którzy
od 4 sierpnia do 21 września organizowali zrzuty amunicji i
żywności. Nie zawsze trafiały one w ręce walczących Polaków,
często przejmowali je Niemcy. W przeciwieństwie do aliantów,
do pomocy powstańcom nie włączyły się wojska radzieckie, stacjonujące
na prawym brzegu Wisły, czyli na Pradze.
Nie zgnębi nas zdradziecki wróg... ("Hymn Śródmieścia")
Powstanie nie miało szans na zwycięstwo i ostatecznie upadło
2 października. Pokazało jednak rodakom, że duch narodu żyje,
a światu - że dla wolności Ojczyzny Polacy, niezależnie od
wieku, gotowi są poświęcić życie. Cena, jaką musiano zapłacić
za dwa miesiące nadziei, była wielka: zdziesiątkowana walkami
ludność, miasto zrównane z ziemią.
Nowy znaczek i koperta Pierwszego Dnia Obiegu FDC
W hołdzie powstańcom Poczta Polska wprowadziła do obiegu znaczek
w bloku, na którym umieszczono zdjęcie płonącego Prudentialu
(aut. fot. Sylwester "Kris" Braun), najwyższego w ówczesnej
Warszawie (drugiego pod względem wysokości w Europie, 66 m,
16 pięter) budynku angielskiego towarzystwa ubezpieczeniowego,
silnego punktu oporu Niemców. W czasie powstania walczono o
niego zaciekle. Na bloczku znajduje się słynny znak Polski
Walczącej. Na kopercie FDC zamieszczono zdjęcie przedstawiające
powstańców pochylających się nad kartką, być może meldunkiem
powstańczym lub listem dostarczonym przez Pocztę Powstańczą.
Emisji towarzyszy datownik okolicznościowy stosowany w Urzędzie
Pocztowym Warszawa 1.
Kartka pocztowa
Oprócz znaczka Poczta Polska wydała także kartkę pocztową z nadrukiem
opłaty, na której znajdują się zdjęcia pokazujące codzienne
życie powstańczej Warszawy. W projektach wykorzystano fotografie
ze zbiorów Muzeum Powstania Warszawskiego.
Szukaj w internecie
www.1944.pl
![]() |
autorka projektu: Agata Tobolczyk
ilość znaczków: 4
wartość: 2 x 1,55 zł. 2 x 1,95
nakład: po 540.000 sztuk każdego
technika druku: offsetowa
format znaczka: 31,25 x 43 mm
papier: fluorescencyjny
arkusze sprzedażne: po 12 szt. znaczków
data obiegu: 31 lipca 2009 r.
Koperta FDC

Szanowni Państwo,
Wszystkie zamieszkujące Bałtyk ssaki objęte są ochroną. Są to trzy gatunki fok oraz morświn - jedyny bałtycki waleń. Jeszcze w początkach XX wieku żyło ich w morzu bardzo dużo, ale ponieważ żywią się one głównie rybami, więc uznano je za szkodniki. Za ich zabijanie wypłacano nagrody. Doprowadziło to szybko do niemal całkowitego wytępienia bałtyckich fok i waleni. Od niespełna 20 lat trwają próby odbudowy populacji tych zwierząt. Obecnie głównym zagrożeniem czyhającym na nie są sieci rybackie, w które się wplątują. Uwięzione duszą się, nie mogąc wypłynąć, aby nabrać powietrza. Drugim zagrożeniem jest zanieczyszczenie środowiska, które powoduje choroby i problemy z rozmnażaniem. Trzecim ważnym czynnikiem jest rozwój turystyki i rybołówstwa. Brak spokoju i hałas płoszą zwierzęta z ich siedlisk, nie dając im odpocząć, co często doprowadza zwierzęta do wycieńczenia. Dlatego nie wolno przeszkadzać w wypoczynku zauważonej na brzegu foce. Warto natomiast przekazać informację o takim spotkaniu do fokarium.
Helskie fokarium - jest to placówka Stacji Morskiej Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego, założona w 1999 r. Głównym zadaniem tego ośrodka jest odbudowa kolonii foki szarej w rejonie południowego Bałtyku. Foki, które potrzebują opieki lub zostały wychowane w fokarium, wracają do naturalnego środowiska, pozostając cennym źródłem informacji o gatunku, jego migracjach czy stanie zdrowia. Fokarium prowadzi też działalność edukacyjną i popularyzuje wiedzę o ssakach zamieszkujących Bałtyk.
Nowe znaczki i koperta Pierwszego Dnia Obiegu (FDC)
Na okres letni, kiedy wielu rodaków wypoczywa nad morzem lub choćby wspomina spacery po plaży, Poczta Polska przygotowała serię znaczków prezentujących mieszkańców Bałtyku, o których istnieniu często nie pamiętamy lub nie wiemy. Na czterech znaczkach w jednej scenerii wybrzeża przedstawione są: morświn, foka szara, foka pospolita i foka obrączkowana. Znaczkom towarzyszy koperta FDC oraz okolicznościowy datownik stosowany w Urzędzie Pocztowym Hel 1. Inauguracja znaczków odbyła się w helskim fokarium.
morświn (Phocaena phocaena) - chociaż morświn ma własny pomnik w Gdyni, to wcale nie każde dziecko wie, że w Morzu Bałtyckim mieszka krewniak delfina. Niestety zagrożony jest wyginięciem. Wiedza o nim jest znikoma z powodu małej liczebności (szacunkowo ok. 1000 osobników). Waży ok. 45-70 kg przy długości ciała ok. 1,5-1,7 m. Spotykany w rejonie Zatoki Gdańskiej i Puckiej.
Na znaczku z morświnem widać wynurzoną górną część jego ciała z otworem nosowym oraz charakterystyczną trójkątną płetwę grzbietową.
foka szara (Halichoerus grypus) - największa z bałtyckich fok, długości do 2,5 m. Waga samców może przekroczyć nawet 300 kg. Małe po urodzeniu pokryte są białym futrem. Kiedyś bardzo liczne, teraz rzadko spotykane, głównie w rejonie Zatoki Gdańskiej.
foka pospolita (Phoca vitulina) - zwana psem morskim. Wbrew nazwie jest to najmniej liczny gatunek fok bałtyckich. Żyje w koloniach, bardzo szybko pływa, nurkuje na głębokość do 150 m. Długość ciała ok. 1,5- 2 m, waga do ok. 100-180 kg. Młode od razu po urodzeniu mają "dorosłe" umaszczenie.
foka obrączkowana (Phoca hispida) - nerpa. Jej nazwa pochodzi od pierścieniowatych jasnych plam na grzbiecie. Jest to najmniejsza z bałtyckich fok o długości 105-170 cm i wadze 45-140 kg. Żyje raczej samotnie.
Filatelistyka
W 1998 r. Poczta Polska wydała serię 6 znaczków oraz bloczek pod tytułem "Ochrona Bałtyku".Oprócz foki szarej i morświna na znaczkach znalazło się wówczas kilka gatunków ryb zamieszkujących nasze morze.
Szukaj w internecie
www.fokarium.pl
www.morswin.pl
![]() |
autor projektu: Kazimierz Bulik
autor rytu: Tomasz Złotkowski
ilość znaczków: 1 w formie bloku
wartość: 3,75 zł
nakład: 350.000 sztuk
technika druku: stalorytnicza i rotograwiurowa
format znaczka: 54 x 40,5 mm
format bloku: 90 x 70 mm
papier: fluorescencyjny
data obiegu: 30 czerwca 2009 r.

Zlot Wielkich Żaglowców "Gdynia 2009"
Kto wie jak potoczyłyby się losy ludzkości gdyby nie żegluga. Żeglowali starożytni Egipcjanie, Grecy, Fenicjanie, Wikingowie... Bez okrętów nie rozwijałby się handel, nie odkrywano by nowych lądów, inny byłby przebieg wojen. Wiedzieli już o tym Rzymianie jako autorzy maksymy "Navigare necesse est" ("Żeglowanie jest rzeczą konieczną"). Przez wieki na morzach królowały żaglowce, poruszane siłą wiatru, majestatyczne i piękne, choć praca na nich do lekkich nie należała. Dopiero w XIX wieku zostały wyparte przez statki napędzane silnikami parowymi. W dzisiejszych czasach żeglarstwo to przede wszystkim sport i hobby. Na szkolnych żaglowcach trenują przyszli marynarze.
Zloty największych i najpiękniejszych żaglowców świata przyciągają rzesze wielbicieli marynistyki i wszystkich, którzy kiedykolwiek marzyli o dalekich morskich podróżach pełnych przygód. Podczas takich spotkań, jak to w Gdyni, każdy ma szansę postawić stopę na pokładzie prawdziwego żaglowca.
Regaty "The Tall Ships' Races"
Idea zlotów żalowców sięga lat 30. XX w. Pierwsze regaty odbyły się w 1956 r. Od początku lat 70. jest to impreza coroczna. Oprócz wielkich żaglowców w wyścigach mogą brać udział także mniejsze jachty regatowe. Gdynia była współgospodarzem zlotów już trzykrotnie: w latach 1974, 1992 i 2003. W tegorocznych regatach po morzu Bałtyckim bierze udział ponad sto jednostek, głównie szkoleniowych. Trasa wiedzie z Gdyni do St. Petersburga. Kolejnym portem goszczącym flotyllę jest Turku w Finlandii, a ostatnim litewska Kłajpeda. Wyścigi odbywają się podczas pierwszego i trzeciego etapu, natomiast drugi etap służy współpracy, wymianie i wzajemnemu poznawaniu się załóg. W każdym porcie goszczącym regaty czeka mnóstwo atrakcji - wystawy, koncerty, targi, parady załóg, a przede wszystkim finałowa Wielka Parada Żaglowców.
Nowy znaczek i koperta Pierwszego Dnia Obiegu FDC
Z okazji Zlotu Wielkich Żaglowców Poczta Polska wydała znaczek w formie bloku. Znajduje się na nim sylwetka "Daru Młodzieży" na tle panoramy gdyńskiego portu. "Dar Młodzieży" to fregata zbudowana w 1982 r., należąca do gdyńskiej Akademii Morskiej. Na kopercie FDC przedstawiono widok żaglowców jak gdyby obserwowanych przez lornetkę - sprzęt, który warto mieć podczas takiej imprezy jak gdyński zlot. Emisji towarzyszy datownik okolicznościowy, stosowany w Urzędzie Pocztowym Gdynia 1.
Filatelistyka
Oprócz znaczka w bloku Poczta Polska wydała z okazji Zlotu dwie serie pocztówek. Pierwsza prezentuje 12 najsłynniejszych żaglowców biorących udział w regatach "The Tall Ships' Races". Są to polskie żaglowce: "Dar Młodzieży", "Zawisza Czarny" i "Pogoria", rosyjskie: "Sedov" (największy szkolny żaglowiec), "Mir" ("bliźniak Daru Młodzieży"), "Shtandart" (replika okrętu cara Piotra Wielkiego), norweskie: "Christian Radich" i "Sorlandet", niemiecki "Alexander von Humboldt" o charakterystycznych zielonych żaglach i kadłubie, duński "Georg Stage", holenderski "Eendracht" oraz brytyjski "Lord Nelson" - jedyny żaglowiec, którego połowę załogi mogą stanowić niepełnosprawni.
Druga seria kart pocztowych, wydana przy współpracy ze Stowarzyszeniem Żeglarsko-Szantowym "Gejtawy", przedstawia 7 najpiękniejszych polskich żaglowców. Są to: "Zawisza Czarny", ORP "Iskra", SV "Elemka", STS "Generał Zaruski", STS "Lwów", SY "Zew Morza" oraz obchodzący w tym roku stulecie wodowania SV "Dar Pomorza".
Do projektów (koperty i znaczka) wykorzystano materiały fotograficzne: panorama Gdyni - autor Kacper Kowalski, Dar Młodzieży - autor Tomasz Degórski, oraz żaglowce
- autor Maurycy Śmierzchalski.
Szukaj w internecie
www.gdynia.pl
zagle.miasto.gdynia.pl
www.gejtawy.pl
www.sailtraininginternational.org
Słowniczek
Flotylla - grupa (formacja) statków bądź okrętów wojennych, wykonujących wspólnie konkretne zadanie.
Fregata - największy typ żaglowca, trójmasztowiec z pełnym ożaglowaniem rejowym.
Regaty - wyścigi żeglarskie.
Gejtawa - lina żagla rejowego służąca do podciągania rogu żagla podczas zwijania.
![]() |
autor projektu: Bożydar Grozdew
ilość znaczków: 1
wartość: 3 zł
nakład: 600.000 sztuk
technika druku: rotograwiurowa
format znaczka: 31,25 x 43 mm
arkusze sprzedażne: po 50 szt. znaczków
papier: fluorescencyjny
data obiegu: 19 czerwca 2009 r.

Jubileusz
W 2009 roku mija 1000 lat od męczeńskiej śmierci św. Brunona z Kwerfurtu, misjonarza ludów pogańskich w Europie Środkowej i Wschodniej. Uroczystości jubileuszowe z udziałem Episkopatu Polski odbyły się w Łomży i w Giżycku. Święty jest głównym patronem diecezji łomżyńskiej.
Droga życia
Św. Brunon urodził się w 974 roku w Kwerfurcie (Niemcy) w rodzinie arystokratycznej. Jego postawa życiowa kształtowała się w czasie nauki w przykatedralnej szkole w Magdeburgu, podczas pobytu w klasztorze Benedyktynów w Rzymie i eremie św. Romualda koło Rawenny. Ideą przewodnią życia - realizowaną poprzez podróże misyjne - stała się polityka pokoju i pojednania ludów wschodu i zachodu Europy na gruncie wiary katolickiej. Tam, gdzie był, wnosił nowe normy kulturowe i moralne, wynikające z tej wiary. Dążył do osiągnięcia świętości, nie wykluczając męczeńskiej śmierci.
W 1005 roku na zaproszenie księcia Bolesława Chrobrego przybył do Polski. Potem prowadził misje na ziemi węgierskiej i wśród plemion Pieczyngów (aż nad Morzem Czarnym), w Kijowie pertraktował z księciem Włodzimierzem.
W 1008 roku wrócił do Polski. Hojnie wyposażony w niezbędne dary, wyruszył w kolejną misję na północno-wschodnie rubieże ówczesnego państwa polskiego. Dotarł do miejsca zwanego dziś Starą Łomżą. Tu założył pierwszy w tej części kraju kościół, po czym wyruszył z misją na teren Jaćwingów i Prusów. Zginął 9 marca 1009 roku wraz z osiemnastoma towarzyszami. Miejsce ich męczeńskiej śmierci jest nieznane.
Działalność misyjna
Św. Brunon był wybitnym intelektualistą i hagiografem. Jego osobistymi znajomymi - czasem i przyjaciółmi - byli papieże Grzegorz V i Sylwester II, cesarz Otton III, królowie - niemiecki Henryk II i węgierski Stefan I (późniejszy święty), książęta - polski Bolesław Chrobry i kijowski Włodzimierz Wielki (także późniejszy święty), oraz brat św. Wojciecha - Radzym. Napisał "Żywot drugi św. Wojciecha" i "Żywot Pięciu Braci Męczenników" (podczas pierwszego pobytu w Polsce).
Był przyjacielem Polski. Oto w liście do króla niemieckiego Henryka II upomina go za wrogie postępowanie wobec Bolesława Chrobrego, za którego on (Brunon) mógłby oddać życie.
Dziś postać św. Brunonna z Kwerfurtu jest szczególnie godna przypomnienia, świadczy bowiem o pradawnych dążeniach do jednoczenia Europy i chrześcijańskim rodowodzie obecnych norm moralnych i praw człowieka nie tylko w Europie.
Nowy znaczek i koperta Pierwszego Dnia Obiegu FDC
Pragnąc uczcić tysiąclecie śmierci jednego z pierwszych wielkich misjonarzy naszej części Europy, Poczta Polska wprowadziła do obiegu znaczek, na którym przedstawiono fragment obrazu M. Zdulskiego z 1860 roku "Misja św. Brunonna", znajdującego się w Katedrze Łomżyńskiej. W dniu wprowadzenia do obiegu znaczka ukazała się również koperta FDC opatrzona datownikiem okolicznościowym, stosowanym w Urzędzie Pocztowym Łomża 1. Na kopercie FDC umieszczono fragment listu św. Brunonna do króla niemieckiego Henryka II. Jest to pierwszy list, co do którego nie ma wątpliwości, że został napisany w Polsce i w ówczesnym tego słowa znaczeniu, wysłany za granicę.
Słowniczek
Jaćwingowie - wymarły lud prusko-litewski zamieszkujący ziemie między rzekami Biebrzą, Niemnem i Szeszupą a jeziorami Mamry i Śniardwy.
Pieczyngowie - koczownicze plemiona tureckie, które między IX a XI wiekiem zamieszkały na stepach nad Morzem Czarnym.
Prusowie - lud bałtycki, spokrewniony językowo z Litwinami i Łotyszami, zamieszkujący w średniowieczu między dolną Wisłą a dolnym Niemnem.
Szukaj w internecie
www.muzeum.4lomza.pl
historialomzy.pl/wzgorze-sw-wawrzynca
![]() |
autorka projektu: Agnieszka Sobczyńska
ilość znaczków: 1
wartość: 3.75 zł
nakład: 300.000 sztuk
technika druku: offsetowa
format znaczka: 31,25 x 39,50 mm
format bloczka: 90 x 70 mm
papier: fluorescencyjny
data obiegu: 30 maja 2009 r.

4 czerwca 2009 r. przypada 20. rocznica wyjątkowych wyborów w naszym kraju. Warto przypomnieć, zwłaszcza młodszemu pokoleniu, jak wielkie to było wydarzenie i jak entuzjastycznie zostało przyjęte przez obywateli, którzy następnego dnia po wyborach nie mogli uwierzyć w to, co się stało. Warszawiacy tłumnie gromadzili się na placu Konstytucji, gdzie znajdował się główny sztab wyborczy Komitetu Obywatelskiego, składającego się z działaczy Solidarności i opozycji. Na plakatach ze zdjęciami kandydatów zaznaczono, kto wszedł do polskiego parlamentu. W wyborach do Sejmu obowiązywał parytet 35 procent dla działaczy opozycji, wybory do Senatu były wolne. Prawdziwym zaskoczeniem był bezprecedensowy wynik wyborów do Senatu: na 100 miejsc działacze opozycji zajęli 99.
Zanim do tego doszło...
Od zakończenia II wojny światowej i przyjęcia niekorzystnych
dla Polski ustaleń jałtańskich obywatele polscy nie mogli się
pogodzić z narzuconym ustrojem. Polska stała się państwem w
znacznym stopniu zależnym od potężnego Związku Radzieckiego.
Widocznym znakiem tego uzależnienia było m.in. powierzenie
kierowniczej roli politycznej i gospodarczej Polskiej Zjednoczonej
Partii Robotniczej (rozwiązana w styczniu 1990 r.) oraz stacjonowanie
wojsk radzieckich w Polsce. Pod koniec ich pobytu ta potężna
armia zajmowała 707 km2 terytorium, liczyła 53 000 żołnierzy
i 7500 pracowników cywilnych. Jednym z priorytetów działaczy
opozycji było wycofanie wojsk radzieckich z naszego kraju.
Zaczęło się ono 8 kwietnia 1991 r., a zakończyło pod koniec
1993 r.
Cenzura...
Ta znienawidzona instytucja była wszechobecna, choć może nie
wszyscy obywatele uświadamiali sobie jej dotkliwość. Formalnie
istniała od 5 lipca 1946 r. jako Główny Urząd Kontroli Prasy,
Publikacji i Widowisk (od 1981 r. Główny Urząd Kontroli Publikacji
i Widowisk). Działalność cenzury była różnorodna i nie polegała
tylko na ingerowaniu w teksty artykułów, książek czy przemówień,
ale też piosenek oraz wszelkich, nawet najmniejszych druków,
np. etykiet. Ocenzurowane były wszystkie audycje radiowe i
telewizyjne, po 1981 r. nawet kazania wygłaszane podczas mszy
św. radiowej. Stacje zagraniczne, uznane przez państwo za nieprawomyślne,
np. Wolna Europa czy Głos Ameryki, były zagłuszane. Stosowano
też podsłuchy telefoniczne, powszechnie zwłaszcza w stanie
wojennym. Zniesienie cenzury nastąpiło w 1989 r. Polacy odzyskali
wolność słowa.
Strajki i powstanie Solidarności
Działania opresyjne wobec obywateli, zaniedbania gospodarcze
i łamanie praw pracowniczych doprowadziły na przestrzeni lat
do licznych protestów, z których najbardziej znany był strajk
stoczniowców gdańskich z 1980 r. Robotnicy stoczni (także Gdyni
i Szczecina), walcząc o prawa pracownicze oraz mające ich reprezentować
wolne i niezależne związki zawodowe, zrzeszyli się z innymi
komitetami strajkowymi i utworzyli Niezależny Samodzielny Związek
Zawodowy "Solidarność". Swoje żądania i oczekiwania wobec władz
zawarli w 21 postulatach wywieszonych na bramie stoczni. Strajk
w Stoczni Gdańskiej pociągnął falę strajków robotniczych w
całej Polsce, popieranych także przez inteligencję i młodzież.
Strajki zakończyły się porozumieniami sierpniowymi. Następnym
krokiem była oficjalna rejestracja NSZZ "Solidarność" przez
Sąd Okręgowy w Warszawie 10 listopada 1980 r. Wkrótce Solidarność
miała około 10 milionów członków. Była to siła, której władze
nie mogły zlekceważyć. Podczas obrad Okrągłego Stołu w dniach
od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 r. ustalono między innymi ponowną
rejestrację zdelegalizowanej w stanie wojennym Solidarności
oraz przeprowadzenie częściowo wolnych wyborów do Sejmu i wolnych
- do Senatu. To był pierwszy krok do demokratyzacji kraju,
następnymi - zniesienie cenzury i wycofanie wojsk radzieckich,
kolejnymi zaś wejście do NATO (1999) i Unii Europejskiej (2004).
Nowy znaczek i koperta Pierwszego Dnia Obiegu FDC
Pragnąc uczcić 20. rocznicę wyborów z 4 czerwca 1989 r. Poczta
Polska wprowadziła do obiegu znaczek w bloku. Na bloku widnieje
charakterystyczne logo NSZZ "Solidarność", podobizna pierwszego
przywódcy związku Lecha Wałęsy (na znaczku) oraz wizerunek
premiera pierwszego wolnego rządu polskiego Tadeusza Mazowieckiego,
unoszącego rękę w geście zwycięstwa. W dniu wprowadzenia do
obiegu znaczka ukazała się również koperta FDC z fotografią
laski marszałkowskiej, opatrzona datownikiem okolicznościowym,
stosowanym w Urzędzie Pocztowym Warszawa 1. Na datowniku widnieje
sylweta budynku Sejmu i Senatu RP.
Szukaj w internecie:
www.sejm.gov.pl/wybory1989/rok1989.htm
![]() |
![]() |
![]() |
autorka projektu: Ewa Mońko
ilość znaczków: 3
wartość: 3 x 1,55 zł
nakład: 600.000 szt. każdego
technika druku: offsetowa
format znaczka: 31,25 x 43 mm
papier: fluorescencyjny
arkusze sprzedażne: po 12 szt. znaczków
data obiegu: 29 maja 2009 r.

Tytus, Romek i A'Tomek
Trudno w to uwierzyć, że komiks o Tytusie, Romku i A'Tomku ma
już 52 lata, a jego twórca w tym roku skończył 86 lat! Henryk
Jerzy Chmielewski, znany jako Papcio Chmiel, urodził się w 1923
r. Brał udział w powstaniu warszawskim. W młodości służył w wojsku
i tam zaczął karierę artystyczną jako opiekun gazetki. Od 1947
r. publikował komiksy w czasopiśmie "Świat Przygód", a potem
przez wiele lat w "Świecie Młodych". W ostatnich latach Papcio
Chmiel opublikował autobiografię, której drugi tom "Tytus zlustrowany"
to wg słów samego autora "wspominki kopniętego staruszka i wąsatosiwego
artysty''. W maju b.r. powstał, ostatni wg zapowiedzi autora,
komiks "Tytus, Romek i A'Tomek jako warszawscy powstańcy 1944,
z wyobraźni Papcia Chmiela narysowani". Papcio Chmiel został
zaproszony do udekorowania muralem ogrodzenia Muzeum Powstania
Warszawskiego. Tytus, Romek i A'Tomek na muzealnym murze przedstawieni
zostali jako harcerze z poczty polowej.
Henryk Chmielewski jest Kawalerem Orderu Uśmiechu, a w 2007 r.
został odznaczony medalem Gloria Artis.
Pólwiecze Tytusa
Tytus de Zoo jest małpą człekokształtną, której towarzyszą wysoki
i chudy Romek oraz niski i krępy A'Tomek. Ich przygody bawiły
i edukowały kilka pokoleń dzieci i młodzieży. Miejscem akcji
pierwszego odcinka przygód Tytusa, Romka i A'Tomka był kosmos.
Kolejne odcinki (jeszcze czarno-białe) drukowane były w "Świecie
Młodych". Od połowy lat 60. trafiały do księgarń kolejne tomy
przygód Tytusa i jego przyjaciół w wersji książkowej. W sumie
ukazało się 31 ksiąg m.in.: "Tytus zostaje harcerzem" (1966),
"Tytus kosmonautą" (1968), "Tytus na dzikim zachodzie" (1974),
"Wyprawa na Wyspy Nonsensu" (1977), "Tytus tajnym agentem"
(1997), "Tytus się żeni" (2000), "Tytus graficiarzem" (2002),
"Tytus kibicem"(2008).
Nowy znaczek i koperta Pierwszego Dnia Obiegu FDC
Trzy znaczki z bohaterami komiksu Papcia Chmiela przedstawiają
ich w konwencji zdjęć z kartotek policji, pokazujących dokładny
wzrost fotografowanego. Dzięki temu dokładnie wiemy teraz ile
mierzą Tytus, Romek i A'Tomek. U dołu każdego znaczka umieszczono
podpis autora. Emisji towarzyszy datownik okolicznościowy stylizowany
na komiksowy dymek, stosowany w Urzędzie Pocztowym Warszawa
1.
Filatelistyka
Poczta Polska od wielu lat wydaje znaczki poświęcone literaturze
dziecięcej i znanym z niej postaciom. W 1962 r. ukazała się
sześcioznaczkowa seria z ilustracjami J. M. Szancera do bajki
Marii Konopnickiej "O krasnoludkach i sierotce Marysi". W 1968
r. wydana została seria z postaciami z najpopularniejszych
bajek, w 1987 i 2005 r. dwie serie dotyczące baśni Andersena.
W 1993 r. na znaczkach pojawiły się postacie z książek Kornela
Makuszyńskiego: Koziołek Matołek i małpka Fiki-Miki, a w 1996
r. wydrukowano serię "Brzechwa dzieciom".
Szukaj w internecie
www.tytusromekiatomek.pl
![]() |
autorka projektu: Agata Tobolczyk
ilość znaczków: 1
wartość: 1,55 zł
nakład: 400.000 szt.
technika druku: offsetowa
format znaczka: 31,25 x 43 mm
papier: fluorescencyjny
arkusze sprzedażne: 16 szt. znaczków
data obiegu: 28 maja 2009 r.

100. rocznica urodzin Grażyny Bacewicz
W tym roku mija setna rocznica urodzin jednej z najwybitniejszych osobowości muzycznych XX wieku, Grażyny Bacewicz, oraz czterdziesta rocznica Jej śmierci. Żeby podkreślić rangę tych wydarzeń w kulturze polskiej, 12 lutego 2009 roku Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjął uchwałę w sprawie uczczenia pamięci tej niezwykłej artystki: "[...] Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oddaje hołd pamięci jednej z niewielu światowej sławy polskich kompozytorek z nadzieją, że jej dzieła będą towarzyszyć kolejnym pokoleniom, rozsławiając imię Polski w świecie".
Dzieciństwo i wczesna młodość
Grażyna Bacewicz urodziła się 5 II 1909 roku w Łodzi, w polsko-litewskiej rodzinie
o tradycjach muzycznych. Zmarła 17 I 1969 roku w Warszawie. Pierwszych lekcji
gry na skrzypcach i fortepianie udzielał córce ojciec, Wincenty Bacewicz,
który uczył muzyki także pozostałe dzieci, szczególny nacisk kładąc na umiejętność
grania zespołowego. Od 1919 roku Grażyna Bacewicz była uczennicą Konserwatorium
Muzycznego Heleny Kijeńskiej-Dobkiewiczowej w rodzinnym mieście. Do nauki
gry na skrzypcach i fortepianie doszły jeszcze lekcje teorii muzyki. Jednocześnie
uczęszczała do gimnazjum humanistycznego. Po przeprowadzce rodziny Bacewiczów
do Warszawy, w 1924 roku została studentką Państwowego Konserwatorium Muzycznego
w tym mieście, kształcąc się u Kazimierza Sikorskiego w klasie kompozycji,
u Józefa Jarzębskiego w klasie skrzypiec i u Józefa Turczyńskiego w klasie
fortepianu. Wszechstronnie uzdolniona nie tylko muzycznie, studiowała równolegle
na Uniwersytecie Warszawskim filozofię, której jednak nie ukończyła. Ogrom
pracy nie pozwolił także kontynuować studiów na drugim instrumencie, czyli
na fortepianie.
Prawdziwy diament
Sukcesy kompozytorskie przyszły już podczas studiów w postaci pierwszych nagród,
podobnie jak i sukcesy wykonawcze. Już w 1935 roku jako skrzypaczka otrzymała
pierwsze wyróżnienie w I Międzynarowym Konkursie Skrzypcowym im. Henryka
Wieniawskiego. Zanim to jednak nastąpiło, w latach 1932-1933 odbyła w Ecole
Normale de Musique w Paryżu (dzięki uzyskanemu od Ignacego Jana Paderewskiego
stypendium) studia kompozytorskie u słynnej Nadii Boulanger. W latach pięćdziesiątych
XX wieku porzuciła działalność estradową i poświęciła się komponowaniu. Jej
utwory cechuje wyrazistość, łatwo rozpoznawalny styl, maestria warsztatowa
oraz wyjątkowe wyczucie brzmienia orkiestry. W wielu swoich kompozycjach
artystka nawiązuje do polskiego folkloru, m.in. w "III koncercie skrzypcowym"
(1948) i słynnym "Oberku" (1949). Za najwybitniejsze dzieło powszechnie uważa
się "Muzykę na smyczki, trąbkę i perkusję" z 1957 roku. Jako skrzypaczka,
Grażyna Bacewicz koncertowała w Polsce i za granicą. Oprócz działalności
artystycznej i kompozytorskiej zajęła się też dydaktyką i była równie wybitnym
pedagogiem, jak muzykiem i kompozytorem. Grażyna Bacewicz to laureatka licznych
nagród i odznaczeń krajowych i zagranicznych a także członek jury renomowanych
konkursów wykonawczych i kompozytorskich. Była również wieloletnim wiceprezesem
Związku Kompozytorów Polskich.
Oprócz kompozycji muzycznych Grażyna Bacewicz pisała także powieści, nowele
i opowiadania, które zachowały się w rękopisach. Drukiem ukazał się jedynie
w 1970 roku tomik jej opowiadań pt. "Znak szczególny".
Nowy znaczek i koperta Pierwszego Dnia Obiegu FDC
Pragnąc uczcić 100. rocznicę Urodzin Grażyny Bacewicz, Poczta
Polska wprowadziła do obiegu znaczek, na którym umieszczono
podobiznę artystki. Na kopercie FDC pojawiły się motywy pięciolinii,
nut i skrzypiec. Emisji towarzyszy datownik okolicznościowy
stosowany w Urzędzie Pocztowym Warszawa 1.
Szukaj w internecie
www.polmic.pl
![]() |
autorka projektu: Agata Tobolczyk
ilość znaczków: 1
wartość: 3 zł
nakład: 600.000 sztuk
technika druku: offsetowa
format znaczka: 31,25 x 43 mm
papier: fluorescencyjny
arkusze sprzedażne: po 8 sztuk znaczków
data obiegu: 5 maja 2009 r.

EUROPA. 2009 Międzynarodowy Rok Astronomii
Dość powszechnie astronomia uważana jest za pranaukę, albowiem z rozważań nad ruchami ciał niebieskich narodziły się najstarsze teorie o ogólnej budowie całego naszego świata. W postaci takiej kosmologii dała ona początki filozofii (w szczególności greckiej), z której dopiero później rozwinęły się pozostałe nauki szczegółowe.
Rok 2009 został ogłoszony przez ONZ Międzynarodowym Rokiem Astronomii. Inicjatorem była Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU), a okazją jest kilka ważnych rocznic. 400 lat temu Galileusz użył po raz pierwszy lunety do obserwacji nieba. Był to przełom, a dokonane dzięki nowemu wynalazkowi odkrycia stanowią fundamenty astronomii. Ponadto w 2009 roku mija 40 lat od pierwszego lądowania człowieka na Księżycu i 90-lecie utworzenia IAU.
"Odkryj swój Wszechświat" to hasło MRA2009, bo pasja astronomiczna to nie tylko domena naukowców, ale też wielu osób, które amatorsko obserwują niebo. Nieskończony kosmos jest w zasięgu każdego oka, a jego tajemnice można zgłębiać za pomocą lunety i komputera. W tym roku pomocą dla hobbystów są liczne projekty komitetów organizacyjnych MRA2009 (programy edukacyjne, pokazy, wystawy i in.)
Astronomia w Polsce
Być może nie każdy wie, że talent Mikołaja Kopernika nie narodził się na całkiem dziewiczym gruncie, albowiem krakowski Uniwersytet Jagielloński, pomimo stosunkowo krótkiej tradycji już w XV wieku osiągnął w Europie sławę najlepszej uczelni astronomicznej; stało się tak dzięki działalności takich uczonych, jak m.in. Marcin Bylica i Wojciech z Brudzewa. Pomimo późniejszego obniżenia poziomu uczelni krakowskiej, gwiazda astronomii polskiej raz jeszcze rozbłysła w XVII wieku na europejską skalę dzięki osiągnięciom pochodzących z Gdańska Jana Heweliusza i Stanisława Lubienieckiego, zasłużonych szczególnie w obserwacjach Księżyca i komet. Wprawdzie utrata niepodległości przerwała również rozwój nauki polskiej, jednakże już wkrótce po zakończeniu I wojny światowej środowisko astronomiczne zyskało nowe, niezwykle sprawne i powszechnie wykorzystywane narzędzie obliczeniowe w postaci teorii krakowianów, opracowanej przez innego polskiego astronoma, Tadeusza Banachiewicza. W drugiej połowie XX wieku światowy rozgłos uzyskały prace Bohdana Paczyńskiego, odkrywcy rozbłysków gamma i twórcy ich teorii, a ostatnio podobną sławę uzyskał Aleksander Wolszczan, odkrywca pierwszej planety, krążącej daleko poza Układem Słonecznym wokół dogorywającej gwiazdy neutronowej.
Nowy znaczek i koperta Pierwszego Dnia Obiegu FDC
Z okazji MRA2009 Poczta Polska przygotowała znaczek pokazujący w sposób symboliczny jak obserwacje nieba przekładane są na język człowieka. Na znaczku i kopercie FDC znajdują się rysunki gwiazdozbiorów i gwiazda, której promienie utworzone są z bardzo długich liczb. Emisji towarzyszy datownik okolicznościowy stosowany w Urzędzie Pocztowym Warszawa 1.
Filatelistyka
Jak co roku znaczki EUROPA stają do konkursu. Można je wszystkie obejrzeć na stronie internetowej PostEurop i do 8 sierpnia 2009 r. zagłosować na wybrany. W ubiegłym roku, gdy tematem znaczków był list, zwyciężył znaczek z Węgier. Życząc powodzenia polskiemu znaczkowi, zachęcamy internautów do głosowania.
![]() |
autor projektu: Tomasz Gudzowaty
ilość znaczków: 4
wartość: 1,55 zł, 1,95 zł, 2,40 zł, 3 zł
nakład: po 500.000 sztuk każdego
technika druku: offsetowa
format znaczka: 43 x 31,25 mm
papier: fluorescencyjny
data obiegu: 30 kwietnia 2009 r.

Zwierzęta Afryki
Świat w obiektywie
Tomasz Gudzowaty (ur. 1971 r.) jest jednym z najlepszych i najbardziej
znanych na świecie polskich fotografów. Z wykształcenia jest
prawnikiem, ale uznanie zdobył dzięki swojej pasji. Jego prace
były wielokrotnie nagradzane na najbardziej prestiżowych światowych
konkursach, takich jak World Press Photo, Pictures of the Year
International, NPPA Best of Photojournalism. Jak powstają niezapomniane
fotografie? Ich autor mówi tak: "Kiedy robię zdjęcie, moim
celem jest, by zapadało ono w pamięć, żeby poruszało, żeby
rzeczywiście oddawało atmosferę miejsca...". Tomasz Gudzowaty
zaczynał od fotografowania przyrody. Z tego okresu pochodzą
cykle zdjęć z Afryki, m.in. "Paradise Crossing - Przez bramy
raju", fotoesej pokazujący migrację ogromnych stad antylop
gnu i zebr, które muszą co roku pokonać rzekę Mara na terenie
kenijskiego Parku Narodowego Masai Mara. Na ten moment czekają
krokodyle. Od ich zębów i w nurtach rzeki giną tysiące zwierząt,
ale żadna przeszkoda nie może zmienić tego corocznego rytuału.
Na czarno-białych zdjęciach świat afrykańskiej fauny jest piękny
a zarazem okrutny. Walka o przetrwanie, zależność drapieżników
i ich ofiar to w tym świecie codzienność.
Po latach głównym tematem fotografii Tomasza Gudzowatego stał
się sport, ale nietypowy i na ogół egzotyczny. Powstały niezwykłe
cykle prezentujące mnichów z klasztoru Szaolin podczas ćwiczeń,
trenujących hinduskich joginów, zajęcia w chińskiej szkole akrobatycznej,
pięściarki z Indii czy mongolskie dzieci biorące udział w tradycyjnych
zawodach jeździeckich Naadam. Współautorką kilku cykli jest węgierska
fotoreporterka Judit Berekai, z którą Gudzowaty pracuje od 2004
r.
Nowe znaczki i koperty Pierwszego Dnia Obiegu (FDC)
Poczta Polska wydając czteroznaczkową serię "Zwierzęta Afryki"
sięgnęła po niebanalne fotografie Tomasza Gudzowatego, przedstawiające
gepardy, zebry, antylopy gnu i słonie. Zdjęcia wykorzystane
na znaczkach i na kopertach FDC wykonane były w latach 1998-1999
w Kenii, Tanzanii i Botswanie. Dwa z nich, "Pierwsza lekcja
zabijania" (na znaczku o nominale 1,55 zł) i "Przez bramy raju"
(na znaczku o nominale 2,40 zł), zostały nagrodzone na konkursie
World Press Photo. Emisji towarzyszy okolicznościowy datownik,
który będzie stosowany w Urzędzie Pocztowym Warszawa 1.
Szukaj w internecie
www.gudzowaty.com
![]() |
autorka projektu: Ewa Mońko
ilość znaczków: 1 w formie bloku
wartość: 3 zł
nakład: 400.000 sztuk
technika druku: offset
format znaczka: 31,25 x 39,5 mm
format bloku: 90 x 70 mm
papier: fluorescencyjny
data obiegu: 16 kwietnia 2009 r.

Światowa Wystawa Filatelistyczna "China 2009"
W dniach 10-16 kwietnia 2009 r. w Luoyang, w chińskiej prowincji Henan, odbyła się Światowa Wystawa Filatelistyczna zorganizowana pod patronatem FIP (Fédération Internationale de Philatélie). Chiny gościły u siebie wystawców z całego świata również w 1999 r. podczas wystawy w Pekinie, a w latach 1996 i 2003 organizowały podobne imprezy dla krajów azjatyckich. Tegoroczna ekspozycja przyciągnęła do Luoyang filatelistów z ponad 110 krajów. Zaprezentowano ponad trzy tysiące kolekcji. Wystawy są okazją nie tylko do pokazania cennych zbiorów, ale także do zapoznania się ze współczesną światową filatelistyką, jak również do wymiany doświadczeń i nawiązania kontaktów handlowych.
Miasto piwonii
Luoyang to jedno z najstarszych miast w Chinach, położone w centralnej części kraju, nad rzeką Luo He (stąd jego nazwa). Ten ważny ośrodek handlowy pełnił funkcję stolicy w czasie panowania większości dynastii. Miasto i jego okolice obfitują w atrakcje turystyczne, takie jak słynne groty w Longmen z wykutymi w skale świątyniami i posągami Buddy, czy Świątynia Białego Konia z I w. n.e. - najstarszy klasztor buddyjski w Chinach. Symbolem Louyang jest piwonia, dlatego ten właśnie kwiat stał się graficznym symbolem wystawy i pojawił się na wielu walorach filatelistycznych zaprojektowanych specjalnie na tę okazję.
Nowy znaczek i koperta Pierwszego Dnia Obiegu FDC
Z okazji Światowej Wystawy Filatelistycznej Poczta Polska wydała bloczek ze znaczkiem, na którym widnieje ryba wyskakująca z oczka wodnego o kształcie pocztowego znaczka. Ryba jest w chińskiej tradycji symbolem obfitości i bogactwa. Drugim symbolem, jaki znalazł się na bloczku i kopercie FDC, są stylizowane piwonie i płatki kwiatów zatopione jak gdyby w papierze czerpanym. Jest to nawiązanie do faktu, że papier jest chińskim wynalazkiem, oraz do wspomnianego już symbolu miasta Luoyang. Emisji towarzyszy datownik okolicznościowy, również z motywem piwonii, stosowany w Urzędzie Pocztowym Warszawa 1.
Filatelistyka
Warto przypomnieć, że zaledwie trzy lata temu Poczta Polska wydała wspólnie z Pocztą Chin dwa znaczki przedstawiajace zabytkowe naczynia wykonane ze złota i srebra. Polskie znaczki zostały nagrodzone przez Komitet Organizacyjny wystaw WIPA w Wiedniu w konkursie na najpiękniejszy znaczek świata 2006 roku (Grand Prix, 4. miejsce).
![]() |
autorka projektu: Marzanna Dąbrowska
ilość znaczków: 1
wartość: 3 zł
technika druku: offsetowa
format znaczka: 39,5 x 31,25 mm
format bloku: 90 x 70 mm
papier: fluorescencyjny
data obiegu: 22 kwietnia 2009 r.

Rok Polski w Izraelu
Od 9 kwietnia 2008 r. trwa w Izraelu Rok Polski - wielkie wydarzenie kulturalne i naukowe, ukazujące dorobek Polski, kraju drogiego sercom wielu Żydów. Bogaty program obchodów, obejmujący m.in. projekcje filmów, występy znanych polskich i izraelskich artystów, seminaria, warsztaty oraz konferencje naukowe, jest koordynowany przez Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie, Ambasadę Rzeczypospolitej Polskiej w Tel Awiwie i Instytut Polski w Tel Awiwie. Końcowym akordem obchodów jest wspólna emisja znaczka pocztowego, upamiętniająca postać Berka Joselewicza - bohatera polskich zrywów narodowościowych.
Berek Joselewicz i jego następcy
Berek Joselewicz urodził się w 1764 r. w Kretyndze, na Litwie. Zajmował się handlem końmi. Po wybuchu powstania kościuszkowskiego w 1794 r. wraz z Józefem Aronowiczem napisał w języku jidysz odezwę do Żydów polskich, wzywającą ich do walki. Z około pięciuset ochotników zorganizował regiment kawalerii. Na jego prośbę Naczelnik Tadeusz Kościuszko zapewnił żołnierzom pochodzenia żydowskiego przestrzeganie religijnych obyczajów, w tym noszenie bród i spożywanie koszernego jedzenia oraz przestrzeganie szabatu, jeśli okoliczności na to pozwolą. Podczas obrony warszawskiej Pragi szwadron Berka Joselewicza został rozbity - niewielu żołnierzy ocalało. Jednym z nich był dowódca oddziału. Po upadku powstania Berek Joselewicz wyemigrował do Włoch, gdzie jako "pułkownik, Rotmistrz Kawalerii Polskiej", zgłosił się do Legionów Polskich generała Jana Henryka Dąbrowskiego. Brał udział w wielu bitwach w kampanii napoleońskiej (m.in. pod Hohenlinden i Austerlitz). Po utworzeniu Księstwa Warszawskiego w 1807 r. pozostał w armii jako dowódca szwadronu w 5. Pułku Strzelców Konnych. W 1808 r. został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Virtuti Militari, wcześniej zaś francuskim Orderem Legii Honorowej. Zginął w czasie walk pod Kockiem w 1809 r. Tradycje patriotycznej walki o wolność Polski kontynuował syn Berka Joselewicza, Józef Berkowicz (1789-1846) i jego wnuk Leon. Józef Berkowicz bił wroga najpierw u boku ojca w armii Księstwa Warszawskiego. Walczył z Austriakami m.in. pod Kockiem, a po śmierci Berka Joselewicza brał udział w wojnie Napoleona z Rosją w 1812 r. Wielokrotnie ranny, odznaczył się męstwem w boju. Podobnie jak ojciec, został odznaczony Orderem Legii Honorowej (ze Złotym Krzyżem). Następnie wraz z synem Leonem walczył w powstaniu listopadowym. Po jego upadku udał się na emigrację najpierw do Francji, a potem do Wielkiej Brytanii, gdzie zmarł.
Sława Berka...
Berek Joselewicz okrył się wielką sławą. Przykład jego poświęcenia się sprawie odzyskania wolności kraju, w którym jego rodzina żyła od pokoleń i który uważał za swoją Ojczyznę, był najlepszą zachętą dla innych Żydów polskich w następnych latach. W walkach narodowowyzwoleńczych brało udział wielu patriotów polskich żydowskiego pochodzenia. Nie chcieli oni biernie przyglądać się nękającym ziemie polskie wojennym zawieruchom. Wstępowali więc do wojska, gdzie odznaczali się walecznością i bojowym męstwem. Potomkowie Berka Joselewicza walczyli na wszystkich frontach I i II wojny światowej. Nie zabrakło ich m.in. ani w Armii generała Władysława Andersa, ani w I Armii Wojska Polskiego, ani w polskim podziemiu. Nikt bowiem bardziej od Polaków i Żydów nie rozumiał, co to znaczy śnić o wolnej Ojczyźnie i za nią oddać życie.
Nowy znaczek i koperta Pierwszego Dnia Obiegu FDC
Poczta Polska wraz z Poczta Izraelską wprowadzają do obiegu znaczek pocztowy w bloku dla upamiętnienia Roku Polskiego w Izraelu i podkreślenia przyjacielskich stosunków między obu krajami. Na znaczku znajduje się portret Berka Joselewicza na koniu, w stroju dowódcy, na czele sformowanego oddziału w bitwie pod Kockiem. Autorem obrazu namalowanego w 1893 r. jest wybitny malarz polski Juliusz Kossak. Na kopercie FDC znajduje się notka biograficzna Berka Joselewicza. Emisji towarzyszy datownik okolicznościowy stosowany w Urzędzie Pocztowym Warszawa 1. Warto przypomnieć, że jest to druga wspólna emisja obydwu administracji pocztowych. W 1993 r. wydany został znaczek pocztowy z przywieszką i kartka okolicznościowa dla upamiętnienia 50. rocznicy powstania Żydów w warszawskim getcie.
Ciekawostka:
O bohaterskim Berku Joselewiczu krążył wierszyk:
"Był raz Berek, dzielny Żyd,
Człek poczciwy, wojak prawy,
Nie kwaterką, ni szulerką,
lecz się krwią dorobił sławy".
![]() |
![]() |
autorka projektu: Magdalena Błażków
ilość znaczków: 2
wartość: 1,55 zł i 3 zł
nakład: 1,55 zł - 7.000.000 szt.
3 zł - 700.000 szt.
technika druku: rotograwiura
format znaczka: 1,55 zł - 31,25 x 25,5 mm
3 zł - 25,5 x 31,25 mm
papier: fluorescencyjny
arkusze sprzedażne: po 100 sztuk znaczków
data obiegu: 1 kwietnia 2009 r.

Wielkanoc
Nowe znaczki i koperta Pierwszego Dnia Obiegu FDC
Jak co roku Poczta Polska włącza się w obchody Święta Zmartwychwstania Pańskiego, czyli Wielkanocy, przygotowując dla swoich klientów odpowiednie okolicznościowe znaczki. Tym razem zwraca uwagę na ich wymiar duchowy, emitując znaczki o tematyce religijnej. Z czterech wielkich tematów obecnych w sztuce europejskiej, poświęconych Męce Pańskiej i zmartwychwstaniu Chrystusa, tzn. Ostatniej Wieczerzy, Ukrzyżowaniu, Zdjęciu z krzyża/Złożeniu do grobu i Zmartwychwstaniu, przedstawia dwa ostatnie. Warto przy tym podkreślić, że Poczta Polska prezentując znakomite obrazy dziś już mało znanego malarza polskiego Szymona Czechowicza, promuje sztukę rodzimą. Na znaczkach umieszczono reprodukcje obrazów: "Złożenie do grobu" (1747) i "Chrystus Zmartwychwstały" (1758), znajdujących się w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie - w ikonografii obraz ten jest także znany pt. "Chrystus ukazujący się apostołom po zmartwychwstaniu". Fioletowo-niebieska kolorystyka koperty FDC symbolizuje przejście Chrystusa od śmierci (fioletowy - kolor żałoby w kościele) do jego życia w niebie. Koperta opatrzona jest datownikiem okolicznościowym stosowanym w Urzędzie Pocztowym Warszawa 1.
Malarz Szymon Czechowicz
Szymon Czechowicz (1689-1775) urodził się w Krakowie, zmarł w Warszawie. Najpierw pobierał nauki na dworze Franciszka Maksymiliana Ossolińskiego, a następnie około 1711 roku wyjechał do Rzymu, gdzie przebywał do 1730 roku. W Wiecznym Mieście studiował w słynnej Akademii św. Łukasza, w pracowni Benedetto Luttiego. Tam też odniósł pierwszy sukces, uzyskując nagrodę za rysunki "Samson rozdzierający lwa" i "Zwycięski powrót z wyprawy", przechowywane do tej pory w archiwum uczelni. Po powrocie do Polski osiadł w Warszawie i zajął się głównie malarstwem religijnym oraz portretowym, osiągając w tych dziedzinach mistrzostwo. Otworzył też w tym mieście szkołę malarstwa. Jeszcze przed wyjazdem z Rzymu namalował w 1729 roku do kościoła pijarów w Krakowie obrazy: "Zdjęcie z krzyża", "Wizja św. Antoniego" i "Opieka Matki Boskiej nad Krakowem", oraz dla katedry w Kielcach obraz "Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny", czym zwrócił na siebie uwagę jako na zdolnego malarza dzieł o tematyce religijnej. Wkrótce zasłynął także jako portrecista. O namalowanie portretów i dzieł religijnych zwracali się do Czechowicza liczni wysocy duchowni i znane osobistości świeckie, m.in. biskup krakowski Jan Aleksander Lipski, kanclerz wielki litewski Jan Fryderyk Sapieha, wojewoda sandomierski Jan Tarło. Hetman wielki koronny Jan Klemens Branicki zamówił aż siedem obrazów do kościoła parafialnego w Tykocinie i dwa do kościoła w Tyczynie, a hetman wielki koronny Wacław Rzewuski m.in. obrazy do kaplicy zamkowej i zamku w Podhorcach. Szymon Czechowcz sam nie mógłby sprostać tak licznym zamówieniom, gdyby nie jego uczniowie, którzy pracowali pod czujnym okiem mistrza.
Nie tylko malarstwo...
Temat misterium wielkanocnego był obecny we wszystkich dziedzinach sztuk, także w różnych gatunkach muzycznych. Warto wiedzieć, że najstarsza polska pieśń to pieśń wielkanocna "Chrystus zmartwychwstan jest", śpiewana w kościołach do tej pory. To także najstarszy utwór poetycki w rodzimym języku. Jedną zwrotkę tej pieśni zamieścił w 1365 roku w swoim "Graduale"* katedry w Płocku (zaginionym obecnie) Świętosław z Wilkowa. Językoznawcy, dokonując analizy poszczególnych form językowych, doszli do wniosku, że jest ona jeszcze starsza - niektórzy datują ją na dwa wieki wcześniej. Obecny tekst powstał później. I pomyśleć, że dzięki pielęgnacji wiary i polskiej duchowości łączymy się w ten sposób z dziedzictwem naszych przodków.
Krystus zmartwychwstał je,
Ludu przykład dał je,
Eż nam z martwych wstaci,
Z Bogiem krolowaci. Kyrie [eleison]
*graduał - tu: księga chorału gregoriańskiego, w której są zamieszczone śpiewy mszalne na cały rok kościelny.
![]() |
autorka projektu: Małgorzata Osa
ilość znaczków: 4
wartość: 2 x 1,45 zł, 2,10 zł, 2,40 zł
nakład: po 500.000 sztuk każdego
technika druku: offsetowa
format znaczka: 31,25 x 43 mm
papier: fluorescencyjny
arkusze sprzedażne: arkusiki zawierające 4 znaczki każdego nominału (nakład: 100.000 szt.) i
arkusze po 20 szt. Znaczków jednego nominału (nakład: 400.000 szt.)
data obiegu: 6 marca 2009 r.


Współczesna rzeźba polska - Władysław Hasior
Władysław Hasior (1928-1999)
Artysta urodził się w Nowym Sączu. Ukończył Liceum Technik Plastycznych w Zakopanem, gdzie uczył się pod kierunkiem prof. Antoniego Kenara. W latach 1952-1958 studiował na wydziale rzeźby warszawskiej ASP w pracowni prof. Mariana Wnuka. Po studiach dużo podróżował i brał udział w wystawach, m.in. dzięki stypendium francuskiego Ministerstwa Kultury. Do 1968 r. uczył w swoim dawnym liceum w Zakopanem. Na początku lat 70. pracował we Wrocławiu: wykładał w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych i tworzył scenografie w Teatrze Polskim.
W Zakopanem Hasior brał czynny udział w życiu artystycznym miasta. Szczególnie zaangażowany był w działalność swojej galerii autorskiej, która powstała w 1985 r. jako filia Muzeum Tatrzańskiego. Temu właśnie muzeum artysta zapisał w testamencie swoje prace. Wiele dzieł znajduje się również w muzeach narodowych w różnych miastach Polski, w muzeach zagranicznych, m.in. w Sztokholmie, Oslo, Paryżu, Rzymie, Mediolanie, Montevideo i Sao Paulo, a także w kolekcjach prywatnych.
Twórczość
Władysław Hasior był twórcą nadzwyczaj oryginalnym, nie powielał żadnych wzorców. Używał w swojej twórczości różnych materiałów, przede wszystkim gotowych przedmiotów (takich jak np. lalki, widły, lusterka) i ich fragmentów, gdyż uważał, że za pomocą tradycyjnego tworzywa rzeźbiarskiego nie przekaże tyle treści, ile chciałby wyrazić. Jak sam mówił:"Używam materiałów, które coś znaczą. Każdy przedmiot ma swój sens, a złożone dają aforyzm. [...] Działalność artystyczną uważam za prowokację: intelektualną, twórczą".
Do tworzenia rzeźb plenerowych artysta jako surowców używał ognia, wody, wiatru, dźwięku oraz szkła. Oryginalnym wynalazkiem Hasiora było stosowanie wykopanych w ziemi dołów jako form odlewniczych figur z cementu. Krytycy podkreślali w twórczości Hasiora wpływy dadaizmu, surrealizmu i pop-artu. Inspiracją dla niego była też na pewno sztuka ludowa. Jako obserwator codzienności, przede wszystkim prowincji, dokumentował na zdjęciach tandetną estetykę "sztuki powiatowej", a następnie do niej nawiązywał. Często odwoływał się do mitologii, w jego pracach powracały wojenne wspomnienia, ale każdy temat pokazywał w niekonwencjonalny sposób, nadając nowe znaczenia wytartymsymbolom, mieszając makabrę i okrucieństwo z groteską, ironią i żartem. Jego wystawy wzbudzały kontrowersje, ale zmuszały widzów do refleksji.
Sztandary
Inspirowane kościelnymi sztandarami procesyjnymi asamblaże* powstawały od połowy lat 60. Mimo że składają się z tkanin, przedmiotów z tworzywa, drewna, metalu czy szkła, to artysta nazywał je obrazami. Są bardzo duże, mają od półtora do czterech metrów wysokości i około metra szerokości. Mieszają się w nich symbole wzniosłe i proza życia, co można zauważyć już w tytułach: Sztandar św. Emeryta, Sztandar Ptasznika, Sztandar Mony Lisy, Sztandar Polski, Sztandar Czarnego Anioła, Sztandar Blaskomiotny, Sztandar Ekstazy. Artysta wykorzystywał sztandary w widowiskach w plenerze, takich jak np. procesyjny pochód Święto kwitnącej jabłoni w Łącku.
Nowe znaczki i koperty Pierwszego Dnia Obiegu FDC
14 lipca 2009 roku mija 10 lat od śmierci Władysława Hasiora. Poczta Polska przygotowała serię czterech znaczków z fotografiami prac artysty. Są to asamblaże Zwiastowanie i Mucha oraz Sztandar Zielonej Poetki i Sztandar - Rozbieranie do snu. Na kopertach FDC widnieją prace: Szarańcza i Sztandar ofiarny. Emisji towarzyszy datownik okolicznościowy stosowany w Urzędzie Pocztowym Warszawa 1.
*asamblaż - (fr. assemblage - zbiór), kompozycja wykonana z gotowych przedmiotów lub ich fragmentów, przestrzenny odpowiednik kolażu.
Ciekawostka:
Twórczość Hasiora inspirowała innych artystów. Nawiązywał do niej m.in. w swoich wierszach poeta Stanisław Grochowiak, a "Sztandary Hasiora" to tytuł cyklu krótkich utworów Marka Grechuty.
![]() |
autor projektu: Magdalena Błażków
ilość znaczków: 1
wartość: 1,45 zł
nakład: 1.000.000 sztuk
technika druku: offsetowa
format znaczka: 31,25 x 43 mm
papier: fluorescencyjny
arkusze sprzedażne: po 20 sztuk znaczków
data obiegu: 6 lutego 2009 r.

"Kocham Cię"
Walentynki w Europie
Dzień ten wywodzi się od świętego Walentego, biskupa Terni, miasta położonego niedaleko Rzymu. Według legendy biskup Walenty pobłogosławił związek między pogańskim legionistą a młodą chrześcijanką. Ponieważ związki takie były zabronione przez cesarza, został za to wtrącony do więzienia i torturowany. Zmarł śmiercią męczeńską 14 lutego około roku 270. W tym dniu w Rzymie obchodzono święto urodzaju oraz przyrzeczeń małżeńskich. Od 900 roku to pogańskie święto zamieniono na święto obietnic miłości i postanowień przyjaźni pod patronatem św. Walentego. 14 lutego do Terni, gdzie znajduje się główna bazylika pod wezwanem tego świętego, przybywają pary małżeńskie i narzeczeni by powtórzyć obietnicę miłości.
Walentynki za oceanem
Obecną oprawę, tak odmienną od europejskiego świątecznego pierwowzoru cechującego się radością, ale też uroczystą powagą, nadano w Stanach Zjednoczonych. Amerykanie są mistrzami komercji i w tej dziedzinie trudno z nimi konkurować. Rozszerzono zakres tego święta (obecnie jest to po prostu święto zakochanych) i ozdobiono wszelkiego rodzaju gadżetami: serduszkami, kwiatkami, gołąbkami, balonikami, lizakami w czerwonym kolorze miłości itp. Najważniejsze jest jednak wysyłanie walentynek, tzn. specjalnych pocztówek z odpowiednim tekstem, np.: "Bądź moją walentynką". Coraz liczniej przesyła się także walentynki wszystkim bliskim osobom, które lubimy. Często takie liściki są niepodpisane, a adresaci mają się domyślić, kto im wyznał miłość lub przesłał wyrazy sympatii.
Walentynkowe zwyczaje zza oceanu przywędrowały do Europy. Z lokalnego włoskiego święta, po transformacji na drugiej półkuli, stało się ono także świętem większości krajów europejskich, świętem młodości i radości.
Chełmno - miasto zakochanych
Tym, czym dla Włochów Terni, dla Polaków jest Chełmno, zwane miastem zakochanych. W tamtejszym kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny znajduje się barokowy ołtarz boczny poświęcony św. Walentemu i jego słynąca cudami relikwia. 14 lutego oprócz uroczystej mszy odbywają się walentynkowe koncerty, zabawy i konkursy, a wieczorem na rynku ustawiane jest ogromne serce z zapalonych lampionów. Specjalnością Chełmna są bułeczki w kształcie serc z dodatkiem lubczyku.
Warto wiedzieć że...
W języku polskim słowo walentynka, oznaczające zarówno święto, jak i pocztówkę, a także ukochaną osobę, pisze się małą literą, tak jak słowa: mikołajki czy andrzejki. Zalicza się je bowiem do kategorii rzeczowników pospolitych, oznaczających nazwy zabaw i zwyczajów.
Nowy znaczek i koperta Pierwszego Dnia Obiegu (FDC)
Chcąc uczcić jak co roku Dzień św. Walentego, Poczta Polska prezentuje po raz piętnasty specjalny znaczek, na którym zaprezentowano symbol wielkiego szczęścia i życiowego fartu - czterolistną koniczynkę, której listki składają się z serduszek. Jedno z nich - to wyjątkowe (różowe) - przeznaczone jest tylko dla Ciebie! Na kopercie FDC oprócz koniczynki znajduje się sentencja francuskiej pisarki z epoki romantyzmu George Sand (1804-1876), której wielką miłością był Fryderyk Chopin (1810-1849): "Jest tylko jedno szczęście w życiu, kochać i być kochanym". Na kopercie znajduje się równeż datownik okolicznościowy, stosowany w Urzędzie Pocztowym Chełmno 1. Z okazji wprowadzenia znaczka do obiegu odbywa się w Chełmnie wiele imprez walentynkowych, w których uczestniczy Poczta Polska, m.in. wystawa filatelistyczna z pokazem wszystkich znaczków "Kocham Cię" wydanych od 1992 r. do chwili obecnej.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
autor projektu: Janusz Wysocki
ilość znaczków: 4
wartość: 1,45 zł, 2,10 zł, 2,40 zł, 3 zł
technika druku: offsetowa
format znaczka: 31,25 x 39,5 mm
papier: fluorescencyjny
arkusze sprzedażne: po 16 sztuk znaczków
data obiegu: 30 stycznia 2009 r.

Poczta Polska prezentuje cztery znaczki upamiętniające los byłych
więźniów hitlerowskich obozów koncentracyjnych i obozów zagłady
z okresu II wojny światowej. Znaczna większość spośród milionów
więźniów nie miała szans na doczekanie wyzwolenia. Cztery znane
postacie reprezentują ocalonych, którzy mogli po wojnie zaświadczyć
o koszmarze obozów.
Znaczkom towarzyszą dwie koperty FDC, opatrzone okolicznościowym
datownikiem stosowanym w Urzędzie Pocztowym Warszawa 1.
Na znaczkach przedstawieni są:
- Witold Pilecki (1901-1948) - żołnierz AK, rotmistrz, uczestnik Powstania Warszawskiego. Od września 1941 r. dobrowolny więzień KL* Auschwitz (jako Tomasz Serafiński). Miał tam za zadanie poznać działanie obozu, organizował też sieć konspiracyjną. W kwietniu 1943 r. uciekł z Auschwitz wraz z dwoma współwięźniami. Chciał zorganizować akcję wyzwolenia obozu, ale była ona niemożliwa ze względu na ogromną, ponad trzytysięczną niemiecką załogę obozu. Po wojnie rotmistrz Pilecki został uwięziony przez władze komunistyczne. Torturowany, uznany - jak wielu byłych działaczy podziemia - za wroga Polski Ludowej, został skazany na śmierć w pokazowym procesie.
- Józef Władysław Wolski (1910-2008) - historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Po aresztowaniu podczas operacji Sonderaktion Krakau więziony w Sachsenhausen i Dachau (XI 1939-1941).
- biskup Ignacy Ludwik Jeż (1914-2007) - kapłan od 1937 r., współautor listu biskupów polskich do biskupów niemieckich w 1965 r.; więziony w KL Dachau (1942-1945).
- Stanisława Maria Sawicka (1895-1982) - historyk sztuki i muzeolog, kierowała Gabinetem Rycin Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego. Więziona w Ravensbrück, największym obozie dla kobiet (1944-1945).
*KL - Konzentrationslager - obóz koncentracyjny
Największy koszmar XX wieku
Pierwszy obóz koncentracyjny w Dachau (w Bawarii) założono już
w roku 1933, roku dojścia Hitlera do władzy, aby izolować przeciwników
III Rzeszy oraz osoby uznane za nieużyteczne. Po wybuchu
II wojny światowej obozy powstawały też na terenach krajów
okupowanych, a niektóre stały się fabrykami śmierci, gdzie
masowo mordowano ludzi, głównie pochodzenia żydowskiego. Największym
obozem tego typu, z komorami gazowymi i piecami krematoryjnymi
był KL Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu i Brzezince, działający
w latach 1940-1945. Ogółem we wszystkich typach obozów hitlerowskich
więziono ok. 18 mln osób, 11 mln z nich zginęło. Spośród więźniów
obozów koncentracyjnych i obozów zagłady ocalało zaledwie ok.
20 procent więzionych.
Szukaj w internecie
www.pilecki.ipn.gov.pl
www.auschwitz.org.pl
www.ravensbrueck.de/mgr/polski
![]() |
autorka projektu: Anna Niemierko
ilość znaczków: 1 z przywieszką
wartość: 1,45 zł
nakład: 640.000 sztuk
technika druku: offsetowa
format znaczka: 43 x 31,25 mm
papier: fluorescencyjny
arkusze sprzedażne: po 8 sztuk znaczków i 8 przywieszek
data obiegu: 4 stycznia 2009 r.

200. rocznica urodzin Louisa Braille'a
W styczniu 2009 roku minęło dwieście lat od narodzin jednego z największych dobroczyńców ludzkości, Louisa Braille'a, który stworzył pismo dla niewidomych, zwane od jego nazwiska brajlem. Pismo Braille'a otworzyło przed ludźmi dotkniętymi tym kalectwem nowe perspektywy: samodzielną komunikację ze światem, m.in. przez lekturę prasy i literatury, możliwość kształcenia się i pracy. Doceniając powstanie tego wiekopomnego dzieła, Europejska Unia Niewidomych (EBU) ogłosiła rok 2009 rokiem Louisa Braille'a. Do obchodów tej rocznicy włączyło się wiele europejskich instytucji, w tym m.in. Poczta Polska.
Tragedia w dzieciństwie
Louis Braille urodził się 4 stycznia 1809 roku w małej wsi niedaleko Paryża, w rodzinie rzemieślnika trudniącego się rymarstwem. Mając trzy lata, skaleczył się w oko w warsztacie ojca. Mimo natychmiastowej pomocy lekarzom nie udało się uratować wzroku dziecka. Dzięki troskliwej opiece rodziny i wstawiennictwu miejscowego księdza Louis Braille rozpoczął naukę w szkole gminnej razem z dziećmi widzącymi. Chłopiec wyróżniał się wśród rówieśników inteligencją, bystrością umysłu i nadzwyczajną pamięcią, bez kłopotu przerabiał więc ten sam program co jego zdrowi koledzy. Mając dziesięć lat, wyjechał do Paryża, by kontynuować naukę w Zakładzie dla Młodych Ociemniałych (Institution des Jeunes Aveugles). Tam po raz pierwszy zetknął się z pismem wypukłym. Miało ono jednak tę niedogodność, że trudno było nim pisać. W zakładzie oprócz nauki podstawowych przedmiotów uczono także gry na wiolonczeli i organach oraz zajęć praktycznych, m.in. tkactwa, robótek na drutach i wyplatania krzeseł. Po zakończeniu nauki został organistą w paryskim kościele Saint-Nicholas-des-Champs i nauczycielem w Zakładzie dla Młodych Ociemniałych. Louis Braille zmarł w 1852 r. na gruźlicę. Został pochowany w paryskim Panteonie, miejscu pochówku najwybitniejszych przedstawicieli narodu francuskiego.
Dotykiem czytać świat
Pismo dla niewidomych, którego uczono w szkole, autorstwa Valentina Haüya, założyciela zakładu, było niewygodne (składało się z łacińskich liter zapisywanych wypukłą linią ciągłą). Od 1824 do 1840 roku Louis Braille tworzył własne pismo dla niewidomych. Wzorował się przy tym na wykorzystywanym w rozkazach wojskowych dwunastopunktowym systemie wypukłych znaków (przekładanych na odpowiednie dźwięki), służącym do porozumiewania się armii francuskiej w ciemności. Braille uprościł swoje pismo. Jego podstawą jest sześciopunktowy wypukły znak zwany znakiem tworzącym, ułożony symetrycznie w trzech szeregach, w dwóch kolumnach. Lewa kolumna zawiera umownie oznaczone punkty 1,2,3, a prawa punkty 4,5,6. Znak jest tak zbudowany, by można go było objąć opuszkiem palca. W wyniku kombinacji pismo niewidomych składa się z 63 znaków obejmujących litery i cyfry, a także znaki punktacji, notacje matematyczne, nutowe i chemiczne. Brajlem można zapisać wszystko.
Nowy znaczek i koperta Pierwszego Dnia Obiegu FDC
Pragnąc uczcić 200. rocznicę urodzin Louisa Braille'a, 4 stycznia Poczta Polska wprowadziła do obiegu znaczek z przywieszką. Na znaczku umieszczono podobiznę Louisa Braille'a, a na przywieszce napisano brajlem jego imię i nazwisko. W dniu wprowadzenia do obiegu znaczka ukazała się koperta FDC (z ilustracją prezentującą alfabet Braille'a) opatrzona datownikiem okolicznościowym, stosowanym w Urzędzie Pocztowym Warszawa 1.





